กินเจอย่างเข้าใจ : กินให้สุขภาพดี

เทศกาลกินเจ หรือ ประเพณีถือศีลกินผัก ตรงกับขึ้น 1 ค่ำ - 9 ค่ำ เดือน 9 ของทุกปี เป็นโอกาส “ดีทอกซ์ร่างกายและจิตใจ” ด้วยการงดเนื้อสัตว์ ลดการเบียดเบียนชีวิต ในกลุ่มคนรุ่นใหม่ การกินเจได้รับความนิยมมากขึ้น บางคนใช้โอกาสนี้ในการเริ่มกินผักผลไม้ให้มากกว่าเดิม เพื่อลดโอกาสเสี่ยงเป็นโรคต่างๆ

แก่นแท้ของเทศกาลเจ ไม่ใช่แค่งดกินเนื้อสัตว์ เพราะความหมายของ “เจ” หมายถึง การรักษาศีล 8 งดเว้นอบายมุข และสิ่งเสพติดต่างๆ ผู้ถือศีลเจจะยึดหลัก 3 อย่าง คือเจที่ปาก เจที่กาย และเจที่ใจ ถือเป็นการล้างจิตใจให้สะอาด

กินอาหารเจให้ได้สุขภาพ

ประเพณีกินเจ มีที่มาจากตำนานเทพเจ้า 9 องค์ของชาวจีน ผู้ถือบัญชีอายุขัยของมนุษย์ ในช่วงขึ้น 1 ค่ำ - 9 ค่ำ เดือน 9 ของทุกปี เทพทั้ง 9 จะลงมายังโลกเพื่อตรวจดูว่าใครทำดีทำชั่ว ผู้คนจึงพากันละการกินเนื้อสัตว์ชั่วคราวเพื่อบูชาเทพ โดยหลักการกินเจที่สืบทอดกันมาคือ

  1. งดเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์จากสัตว์
  2. งดผักรสจัด 5 ชนิด ได้แก่ กระเทียม ต้นหอม หลักเกียว กุยช่าย ใบยาสูบ เพราะมีรสหนัก กลิ่นแรง และเชื่อว่าทำลายพลังธาตุทั้ง 5 ของร่างกาย ทำให้อวัยวะสำคัญทำงานผิดปกติ
  3. กินผักผลไม้ให้ครบ 5 สี ได้แก่ สีแดง สีดำ (ม่วง/น้ำเงิน) สีเหลือง สีขาว และสีเขียว
  4. กินถั่วและงาอย่าให้ขาด เพราะถั่วเป็นแหล่งโปรตีนที่ทดแทนเนื้อสัตว์ ส่วนงามีกรดไลโนเลอิก ซึ่งจำเป็นต่อร่างกาย และสังเคราะห์เองไม่ได้
  5. ไม่กินรสจัด เพราะแต่ละรสจะกระทบอวัยวะสำคัญ คือ รสขม ส่งผลต่อหัวใจ รสเค็ม กระทบไต รสหวาน ส่งผลที่ม้าม รสเปรี้ยว กระทบตับ และรสเผ็ด กระทบปอด

หากลองคิดตามหลักการกินเจ จะเห็นว่าสะท้อนหลักการแพทย์จีนที่เน้นการดูแลสุขภาพไม่ให้เจ็บป่วย ไม่ใช่แค่บำบัดรักษาเท่านั้น อาหารเจยังสื่อถึงแนวคิดที่ว่า กินอย่างไร ได้อย่างนั้น (You are what you eat.)

ส่วนในยุคนี้ นักโภชนาการแนะนำหลักการกินเจให้ดีต่อสุขภาพว่า

  • กินให้ครบ 5 หมู่
  • งดรสจัด ผัด ทอด อาหารหมักดอง
  • เปลี่ยนจากข้าวขาวเป็นข้าวกล้อง
  • ซื้อจากร้านที่สะอาด
  • สับเปลี่ยนเมนู

alt

กินเจดีอย่างไร

บางคนเคยตั้งคำถามว่า นอกจากใจเราอิ่มบุญแล้ว ร่างกายได้ประโยชน์อะไรบ้างจากการกินเจ

ศูนย์สารนิเทศทางอาหาร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อธิบายประโยชน์จากการกินเจไว้ดังนี้

  • ร่างกายได้ขับของเสียที่ตกค้างออก เพราะสารอาหารในพืชผักสดผลไม้ ช่วยให้การขับถ่ายและการย่อยเป็นปกติ
  • การกินเจเป็นประจำ ช่วยให้เซลล์ร่างกายเสื่อมสลายช้าลง อายุยืนยาว ผิวพรรณสดใส เปล่งปลั่ง ดวงตาไม่พร่ามัว ร่างกายแข็งแรง
  • อวัยวะหลัก (ได้แก่ ปอด หัวใจ ม้าม ตับ ไต) และอวัยวะประกอบ (ได้แก่ ลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่ กระเพาะปัสสาวะ กระเพาะอาหาร ถุงน้ำดี) ทำงานได้เป็นปกติ
  • ร่างกายต้านทานสารพิษต่างๆ ได้สูงกว่าผู้ที่ไม่ได้รับประทานเจ

ส่วนนายแพทย์สมยศ ดีรัศมี อธิบดีกรมอนามัยกล่าวว่า "ข้อดีของการรับประทานอาหารเจ จะทำให้คนที่รับประทานเปลี่ยนทัศนคติหันมารับประทานผัก ผลไม้มากขึ้น เพราะจากการศึกษาพบว่า ถ้ารับประทานผักผลไม้ ประมาณวันละครึ่งกิโลกรัมขึ้นไป พร้อมออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ จะทำให้ลดโรคมะเร็ง โรคหัวใจ และหลอดเลือด ความดันโลหิตสูง รวมทั้งเส้นเลือดสมองตีบตันได้ถึงร้อยละ 30"

รู้อย่างนี้แล้ว เทศกาลกินเจปีนี้ อย่าลืมนำหลักปฏิบัติทั้งแบบดั้งเดิมและคำแนะนำจากนักโภชนาการไปปรับใช้ จะได้อิ่มบุญและสุขภาพดีตลอดเทศกาลเจ และบลูบาสเก็ตชวนมากินเจแบบไม่จำเจ ผ่านรายการสินค้ากว่า 100 รายการกันได้ที่นี่เลย


bluebasket.market ตะกร้าสินค้าเพื่อสุขภาพของคนช่างเลือก คลิกเพื่อพบกับสินค้าธรรมชาติ ออร์แกนิค ปลอดภัย ไร้สารเคมี ที่เป็นได้ทั้งของกินของใช้ ของขวัญของฝาก ราคาพิเศษและโปรโมชั่น ให้กับทุกคนในครอบครัว

ติดตามสาระความรู้เกี่ยวกับสุขภาพ ส่งตรงถึงคุณได้ที่ Facebook และ LINE: @bluebasket.market

ที่มา: doctor.or.th, thaihealth.or.th